Dlaczego Dania ma dwa hymny narodowe? Historia królewskiej tradycji i miłości do ojczyzny

Dania należy do wyjątkowych państw, w których funkcjonują dwa oficjalnie uznawane hymny narodowe o równorzędnym statusie. Pierwszy oddaje hołd monarchii i morskim bohaterom, drugi opiewa piękno duńskiej ziemi oraz przywiązanie do ojczyzny. Ta niezwykła tradycja sięga XVIII i XIX wieku i doskonale pokazuje, jak w duńskiej historii połączyły się królewskie dziedzictwo oraz nowoczesna świadomość narodowa.

1. „Kong Christian stod ved højen mast” – hymn króla i morskich bohaterów

„Kong Christian stod ved højen mast” – królewska pieśń Danii.

Historia pierwszego hymnu sięga 1779 roku. Duński poeta Johannes Ewald napisał wówczas pieśń Kong Christian stod ved højen mast, czyli „Król Chrystian stał przy wysokim maszcie”, do przedstawienia muzycznego zatytułowanego Fiskerne („Rybacy”).

Utwór opowiada o odwadze króla Chrystiana IV oraz duńskich bohaterów morskich. Przywołuje między innymi admirała Nielsa Juela i legendarnego dowódcę Petera Wessela Tordenskjolda. Postacie te symbolizują odwagę, patriotyzm i gotowość do obrony kraju. Inspiracją dla całego przedstawienia była również historia rybaków, którzy ryzykowali życie, próbując ratować rozbitków z angielskiego statku.

Pieśń zyskała znaczenie narodowe pod koniec XVIII wieku, a jej melodia została później opracowana i utrwalona w wersji znanej współcześnie. Dziś jest przede wszystkim hymnem królewskim. Wykonuje się ją podczas uroczystości związanych z duńską rodziną królewską, a także przy okazjach wojskowych.

Jej charakter jest podniosły, bohaterski i pełen odniesień do morskiej historii Danii. To muzyczny pomnik monarchii oraz czasów, gdy siła państwa była ściśle związana z potęgą floty.

2. „Der er et yndigt land” – hymn piękna duńskiej ojczyzny

Duńskie krajobrazy i narodowe symbole – inspiracja drugiego hymnu.

Drugi hymn, Der er et yndigt land, czyli „Jest piękny kraj”, powstał w zupełnie innej epoce. Jego słowa napisał około 1819 roku poeta Adam Oehlenschläger, a melodię, która stała się powszechnie znana, skomponował Hans Ernst Krøyer w 1835 roku.

Na początku XIX wieku Dania przeżywała trudny okres. Wojny, porażki i utrata Norwegii w 1814 roku osłabiły państwo. W Europie rozwijał się jednak romantyzm, który zachęcał narody do odkrywania własnej historii, kultury i tożsamości.

Właśnie w tym klimacie powstała pieśń, która zamiast skupiać się na królu i wojennych zwycięstwach, wychwala duński krajobraz: zielone lasy bukowe, morze, wzgórza i doliny. Podkreśla również ciągłość historii oraz przywiązanie mieszkańców do ojczyzny.

Utwór zyskał popularność w XIX wieku i stopniowo stał się najważniejszą pieśnią narodową podczas uroczystości państwowych i wydarzeń sportowych. Jego przesłanie jest spokojniejsze i bardziej uniwersalne niż w przypadku hymnu królewskiego: Dania jest wspólnym domem, którego piękno i dziedzictwo łączą mieszkańców.

Dlaczego Dania zachowała oba hymny?

Oba utwory nie konkurują ze sobą – pełnią różne funkcje i uzupełniają się.

Hymn królewski

Hymn narodowy

Kong Christian stod ved højen mast

Der er et yndigt land

Powstał w 1779 roku

Słowa powstały około 1819 roku

Opowiada o królu i bohaterach morskich

Opiewa piękno kraju i narodową tożsamość

Wykonywany głównie podczas uroczystości królewskich i wojskowych

Wykonywany podczas wydarzeń państwowych, sportowych i cywilnych

To właśnie połączenie tych dwóch tradycji sprawia, że Dania jest tak interesującym przykładem europejskiej kultury. Pierwszy hymn przypomina o historycznej roli monarchy, drugi zaś pokazuje, że ojczyzna to nie tylko władza i dawne zwycięstwa, ale również krajobraz, kultura i wspólnota ludzi.

Ciekawostka na koniec: Dania jest jednym z zaledwie dwóch państw na świecie, obok Nowej Zelandii, które mają dwa oficjalne hymny narodowe o równorzędnym statusie. Nie oznacza to jednak, że oba są wykonywane równie często – podczas zwykłych uroczystości cywilnych najczęściej słyszy się Der er et yndigt land.